Khu kinh tế miền Trung: Đánh thức tư duy mới, tầm nhìn dài hạn
Cách mạng 4.0 đưa giai đoạn xúc tiến đầu tư kiểu “trải thảm đỏ” lùi lại phía sau, nhường chỗ cho cách tiếp cận song phương để mời chào những “món ngon, vật lạ” cho nhà đầu tư lựa chọn.
Những “ngọn hải đăng”
Không khó để nhận diện được những đổi thay ở miền Trung thông qua các dự án đầu tư tại các khu kinh tế Vũng Áng (Hà Tĩnh), Hòn La (Quảng Bình); Đông Nam Quảng Trị (Quảng Trị), Chân Mây - Lăng Cô (Huế), Chu Lai (Quảng Nam), Dung Quất (Quảng Ngãi), Nhơn Hội (Bình Định), Nam Phú Yên (Phú Yên), Vân Phong (Khánh Hòa)...
Khu Kinh tế Đông Nam Quảng Trị được xác định là một cực phát triển, trung tâm lớn về công nghiệp chế biến nông - lâm - thủy sản, sản xuất vật liệu xây dựng, điện năng, du lịch, thương mại dịch vụ và cảng biển nước sâu của miền Trung
Ở các khu kinh tế này, qua nhiều năm, việc đầu tư hạ tầng, định hình chính sách, nỗ lực thu hút đầu tư, cải cách hành chính, lựa chọn và ưu tiên lĩnh vực đầu tư… đã đem lại những kết quả tích cực khi thu hút được những dự án lớn. Những dự án này như “ngọn hải đăng” lan tỏa và tạo ra lực hút mạnh mẽ các dự án đầu tư khác đến với khu kinh tế, với các địa phương và tạo nên bức tranh thu hút đầu tư sôi động thời gian qua. Những dự án “hải đăng” ấy cũng tạo ra nhiều việc làm tại chỗ, đóng góp lớn cho ngân sách nhà nước và góp phần hoàn thiện hạ tầng giao thông (sân bay, bến cảng, quốc lộ…).
Theo số liệu thống kê gần đây của Hội đồng Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, các khu kinh tế, khu công nghiệp trong Vùng đã thu hút hơn 1.280 dự án, với tổng vốn đầu tư đăng ký hơn 500.000 tỷ đồng, vốn đầu tư thực hiện hơn 210.000 tỷ đồng (chiếm 42% tổng vốn đầu tư đăng ký); thu ngân sách khoảng 36.000 - 40.000 tỷ đồng (chiếm 70 - 75%).
Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung đã và đang trở thành một trong những trọng điểm thu hút dự án đầu tư trong và ngoài nước, góp phần quan trọng vào việc nâng cao giá trị sản xuất công nghiệp, thương mại quốc tế, giải quyết việc làm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế của các địa phương trong vùng và cả nước.
Tư duy và tầm nhìn mới
Đến thời điểm này, trên bàn làm việc của lãnh đạo các địa phương vùng miền Trung, chắc hẳn đã có bản phê duyệt quy hoạch hoặc điều chỉnh quy hoạch các khu kinh tế của Thủ tướng Chính phủ đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Đây không chỉ là một quyết định hành chính thể hiện những con số theo hướng cho phép tăng diện tích, bổ sung nhiều cơ chế chính sách để thu hút đầu tư, mà vĩ mô và sâu xa hơn là muốn “trao quyền” nhiều hơn nữa nhằm đánh thức những tư duy mới, tầm nhìn dài hạn, bước đi táo bạo, tạo thêm những cú hích đủ mạnh, khai thác triệt để tiềm năng, thúc đẩy miền Trung phát triển cùng hai đầu đất nước.
Liên quan đến sự phát triển của miền Trung, tại Hội nghị Kinh tế vùng miền Trung - Tây Nguyên, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho rằng, miền Trung có nhiều tiềm năng, cơ hội để phát triển, nhưng động lực tăng trưởng hiện nay còn yếu, nhất là chưa khai thác được thế mạnh về hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông, cảng biển, sân bay sẵn có. Vì vậy, công tác thu hút các nguồn vốn đầu tư còn chưa đạt yêu cầu.
Theo Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng, số lượng và chất lượng dự án đầu tư FDI vào vùng còn thấp, chưa thu hút được nhiều dự án quy mô lớn, công nghệ cao, các dự án đã thu hút được chủ yếu nhỏ và vừa; tỷ lệ lấp đầy các khu kinh tế, khu công nghiệp còn thấp.
Nhiều lần tham dự Hội nghị Phát triển vùng miền Trung, TS. Vũ Viết Ngoạn, nguyên Tổ trưởng Tổ Tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ đã đưa ra những nhận định khá xác đáng rằng, muốn có một tư duy mới trong phát triển kinh tế, trước hết, lãnh đạo các địa phương cần thống nhất và xây dựng định hướng quy hoạch cả vùng miền Trung; xóa bỏ tình trạng quy hoạch theo từng tỉnh, thiếu tính liên kết như hiện nay.
“Trong quy hoạch sẽ có sự phân chia các xu hướng đầu tư phát triển cho từng tỉnh, từng cụm... một cách hợp lý để phát huy tối đa thế mạnh của từng địa phương trong tổng thể phát triển chung của cả vùng cũng như của cả nước”, TS. Ngoạn gợi mở.
Ở tầm vĩ mô, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, kết cấu hạ tầng vùng miền Trung chậm phát triển có nguyên nhân chủ quan như môi trường kinh doanh chưa hấp dẫn, năng lực cạnh tranh, đội ngũ cán bộ, sự liên kết của vùng còn yếu. Qua đó, Thủ tướng đặt câu hỏi: “Làm gì để đầu tư phát triển nếu không có môi trường đầu tư tốt, cách xúc tiến thu hút đầu tư mạnh mẽ, cơ chế thông thoáng?”.
Về hạ tầng, Thủ tướng giao liên bộ: Kế hoạch và Đầu tư; Tài chính và các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, xây dựng Đề án Hỗ trợ đầu tư từ ngân sách trung ương để đầu tư các công trình hạ tầng cấp bách của Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung và Tây Nguyên. Đồng thời, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch khu công nghiệp, khu kinh tế đáp ứng yêu cầu phát triển của địa phương, của vùng, của quốc gia nhằm đón nhận làn sóng đầu tư mới.
Theo Báo Đầu tư