Hướng tới cơ chế đặc thù đầu tư phát triển ngành năng lượng
Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Công Thương đẩy nhanh tiến độ xây dựng các quy hoạch, đặc biệt là Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia phải được phê duyệt ngay trong năm 2020.
Thời gian qua, ngành năng lượng Việt Nam đã vươn mình trở thành ngành kinh tế có quy mô lớn, phát triển năng động và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Tuy nhiên, để phát triển ngành năng lượng lớn mạnh, rất cần xây dựng các cơ chế đặc thù trong đầu tư phát triển các dự án năng lượng cũng như cơ chế tài chính và huy động vốn cho phát triển nguồn điện và hệ thống truyền tải điện.
Đan xen tiềm năng và thách thức
Tại Diễn đàn cấp cao về Năng lượng Việt Nam 2020: Triển khai Nghị quyết 55-NQ/TW của Bộ Chính trị về định hướng chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Nghị quyết 55) được tổ chức tại Hà Nội, Ủy viên Bộ chính trị, Trưởng Ban Kinh tế Trung ương, ông Nguyễn Văn Bình nhấn mạnh trong thời gian qua, ngành năng lượng nói chung và ngành điện lực nói riêng đã có bước phát triển nhanh, tương đối đồng bộ trong tất cả các phân ngành, lĩnh vực năng lượng; đồng thời bám sát định hướng và hoàn thành cơ bản các mục tiêu cụ thể đề ra.
Ngành năng lượng trở thành ngành kinh tế năng động, đóng góp rất quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Cũng tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng khẳng định, Việt Nam luôn đặc biệt quan tâm, đầu tư thích đáng cho phát triển năng lượng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, thúc đẩy sản xuất phát triển, nhất là trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh, thực tế phát triển năng lượng tái tạo thời gian qua cho thấy, nếu có sự góp sức của các thành phần kinh tế khác ngoài doanh nghiệp nhà nước, đặc biệt là kinh tế tư nhân, Việt Nam có thể đạt được những mục tiêu đề ra trong thời gian ngắn hơn so với kỳ vọng.
Có hai vấn đề lớn được nêu ra trong Nghị quyết 55 khiến khu vực tư nhân quan tâm. Đó là tất cả các thành phần kinh tế đều được tham gia vào phát triển năng lượng, là sự khẳng định rất mạnh mẽ của Đảng, Nhà nước về sự không phân biệt thành phần kinh tế nào, miễn là có đủ năng lực. Đồng thời, tháo gỡ tất cả những rào cản về độc quyền, cản trở khối tư nhân tham gia vào truyền tải năng lượng.
Bên cạnh đó, Nghị quyết cũng ưu tiên phát triển nguồn năng lượng sạch; trong đó có cả điện khí. Điện khí là một tiềm năng rất lớn và chính là nguồn để giải quyết được vấn đề năng lượng, ngoài các nguồn năng lượng sạch, năng lượng tái tạo như điện mặt trời, điện gió cho 20 năm tới.
Đại diện chủ đầu tư Tập đoàn Thái Bình Dương cùng các đối tác tham dự Lễ Động thổ xây dựng Nhà máy Điện gió Thái Hòa
Cần những đột phá
Các chuyên gia đánh giá, Nghị quyết 55 của Bộ Chính trị đã có nhiều đột phá trong phát triển năng lượng quốc gia như ưu tiên phát triển năng lượng nhanh và bền vững; rà soát, bổ sung, điều chỉnh các cơ chế, chính sách đặc thù cho một số dự án năng lượng quan trọng, đặc biệt đối với các dự án đầu tư nguồn điện cấp bách.
Để Nghị Quyết 55 đi vào cuộc sống, được triển khai một cách hiệu quả, nhất quán trong nhiều lĩnh vực khác nhau thì toàn bộ tinh thần của Nghị quyết, những nội dung tổng quát, các khía cạnh cụ thể của Nghị quyết cần phải được nghiên cứu và quán triệt đầy đủ.
Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh cũng đề xuất Chính phủ sớm sửa đổi, hoàn thiện cơ chế chính sách để khuyến khích và thúc đẩy phát triển không chỉ các nguồn cung năng lượng mà ngay cả khu vực tiêu thụ năng lượng theo hướng bền vững, hiệu quả, khuyến khích kinh tế tư nhân tham gia trong lĩnh vực này trong bối cảnh ngành năng lượng đang phát triển hết sức năng động.
Trước những vấn đề khó khăn của ngành năng lượng, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng đã nêu 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm mà Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đang tập trung chỉ đạo điều hành đối với ngành năng lượng Việt Nam.
Theo đó, Chính phủ tập trung chỉ đạo về hoàn thiện thể chế; trong đó, yêu cầu các Bộ, ngành liên quan tập trung sửa đổi, bổ sung các Luật Điện lực, Luật Dầu khí, Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; xây dựng mới Luật Năng lượng tái tạo. Các Bộ, ngành cần sớm nghiên cứu, xây dựng mới, bổ sung điều chỉnh đồng bộ các văn bản quy phạm pháp luật dưới các luật này để hướng dẫn, triển khai hiệu quả các nội dung mới, khắc phục những tồn tại, bất cập trong hoạt động của ngành năng lượng hiện nay.
Năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió, đang được chú trọng phát triển trong tương lai gần
Các đơn vị tập trung xây dựng Chiến lược phát triển ngành năng lượng và Chiến lược phát triển các phân ngành điện và than giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045; đồng thời, nghiên cứu, xây dựng chiến lược nhập khẩu năng lượng dài hạn, chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia. Chính phủ sẽ giao các cơ quan tập trung xây dựng các quy hoạch phát triển ngành năng lượng gồm Quy hoạch tổng thể năng lượng quốc gia, Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia, Quy hoạch hạ tầng dự trữ, cung ứng xăng dầu, khí đốt quốc gia.
Về chuyển đổi ngành năng lượng theo cơ chế thị trường, Phó Thủ tướng cho biết, thời gian qua, Thủ tướng Chính phủ đã quan tâm chỉ đạo thực hiện xây dựng cơ chế, thể chế chuyển đổi ngành năng lượng sang hoạt động theo cơ chế thị trường.
Đến nay, ngành điện Việt Nam đã hoạt động với mô hình thị trường bán buôn điện cạnh tranh (từ đầu năm 2019) và việc điều chỉnh giá bán lẻ điện đã được thực hiện theo cơ chế thị trường, có sự kiểm soát của Nhà nước.
Theo Vietnam Plus