Tôi thán phục trước sự “thoát hiểm” của ngành Ngân hàng
Đại biểu Quốc hội Phan Văn Quý
Vốn là một doanh nhân (Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần tập đoàn Thái Bình Dương) lại có quãng thời gian không ngắn hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng, nên ông rất am hiểu về lĩnh vực này. Ông cho biết, không ít ông chủ ngân hàng nhỏ muốn dùng ngân hàng như công cụ để làm giàu nhanh hơn cho DN và cho nhóm người của mình nên họ đẩy những khó khăn cho ngành Ngân hàng, thậm chí đẩy khó khăn cho nền kinh tế.
Năm 2011, tại kỳ họp cuối năm, gần như các đại biểu cảm thấy lo lắng trước sự đổ vỡ thật sự của ngành Ngân hàng, "nhưng thật bất ngờ, ngành Ngân hàng đã thoát hiểm rất ngoạn mục. Tôi thấy cách đi của ngành Ngân hàng là không còn chê vào đâu được", ông nói đầy thán phúc.
Tuy nhiên theo ông, vẫn còn nhiều việc ngành Ngân hàng phải làm, nhất là nợ xấu. Mặc dù vậy, với những bước đi quyết liệt song cũng rất hợp lý của NHNN thời gian qua, ông tin nợ xấu đến cuối năm 2015 sẽ được đưa về mức dưới 3%.
Vậy ông ấn tượng gì về điều hành chính sách tiền tệ của NHNN thời gian qua?
Đạt được kết quả như ngày nay là công lao của cả một bộ máy, là trí tuệ tập thể nhưng người quyết định cuối cùng vẫn là Thống đốc NHNN. Tôi cho rằng cách điều hành uyển chuyển như vậy đã mang lại hiệu quả rất tốt. Đặc biệt năm 2012, truyền thông đã gây áp lực rất mạnh mẽ đến người đứng đầu ngành và cả hệ thống ngân hàng.
Thế nhưng, ngành Ngân hàng vẫn kiên trì mục tiêu, giữ vững được bước đi theo đúng lộ trình từng bước một. Cái đấy mới là giỏi. Còn giả sử nó đang thuận lợi mình tác động thêm thì không nói nhưng ở đây, trong lúc ngành Ngân hàng đang rất khó khăn, lại bị áp lực xung quanh, không những thế áp lực cả từ bên trên, từ bên dưới nhưng ngành Ngân hàng vẫn khoanh vùng được các ngân hàng yếu kém để từng bước tái cơ cấu lại; đảm bảo hệ thống hoạt động an toàn, lành mạnh, hiệu quả qua đó góp phần duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.
Tôi cho rằng ấn tượng nhất là chủ trương đúng, biện pháp phù hợp, lộ trình từng bước và tạo ra được kết quả như ngày hôm nay. Với cách làm này, tôi cho là hết năm nay ngành Ngân hàng sẽ đạt được các chỉ tiêu đề ra, đưa tỷ lệ nợ xấu về dưới 3%, còn tín dụng sẽ tăng lên, đặc biệt với lãi suất như hiện nay là rất dễ chịu.
Vậy theo ông thể chế cần thay đổi như thế nào để ngành Ngân hàng đóng góp nhiều hơn cho phát triển kinh tế?
Nếu trước đây, có ý kiến cho rằng cục máu đông nợ xấu trong ngân hàng dẫn đến nền kinh tế bị tắc mạch thì đến nay đã khơi thông gần hết. Tuy nhiên vẫn còn một ách tắc nữa là ngành Ngân hàng cần tăng cường cho vay tín chấp. Trong diễn đàn kinh tế mùa Xuân vừa diễn ra, tôi đã gặp một vài ngân hàng và họ rất ủng hộ theo hướng này.
Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ thị đề nghị tăng cường cho vay tín chấp, sau đó, Thống đốc NHNN cũng có văn bản yêu cầu các NHTM đẩy mạnh cho vay tín chấp nhưng cái vướng là các luật hiện nay lại đang ràng buộc lẫn nhau. Nếu ông chủ ngân hàng cho vay tín chấp mà để xảy ra việc không thu được vốn sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự.
Tôi mong muốn Quốc hội cần hoá giải vướng mắc này theo thông lệ quốc tế. Nghĩa là họ sẽ xem một đề án của DN, nếu có tính khả thi thì họ sẽ cho vay mà không cần thế chấp, nhưng cũng phải đánh giá từng gương mặt DN một xem DN loại gì, có dư nợ ở đâu hay không, có nghiêm túc với các khoản vay của ngân hàng từ trước đến nay hay không và có được đánh giá khách hàng tốt hay không.
Thứ hai, họ quản lý dòng tiền đến đúng địa chỉ. Khoản vay có thể không được đưa về tài khoản của DN mà DN chỉ xác nhận khoản nợ, còn nguồn tiền sẽ được chuyển đến thẳng cho đối tác của DN. Thậm chí có những khoản vay lớn ngân hàng còn cho người tham gia luôn dự án, là thành viên điều hành dự án, để biết tiến độ triển khai ra sao để quyết định giải ngân. Họ quản lý chặt chẽ dòng tiền, nhất là những dự án kết cấu hạ tầng mà Chính phủ đang triển khai.
Song vấn đề này lại liên quan đến một số luật, nhất là Bộ luật Hình sự. Nhưng rất may, tại kỳ họp này Bộ luật Hình sự được Quốc hội đưa ra thảo luận sửa đổi. Tôi mong muốn Quốc hội sửa đổi theo hướng luật phải “cởi trói” cho các ngân hàng mạnh dạn cho vay tín chấp. Không hình sự hoá các quan hệ kinh tế cũng giúp các NHTM chủ động quản lý dòng vốn của mình cho hiệu quả và đúng địa chỉ.
Tôi cho rằng nếu Quốc hội giải quyết được hai nội dung này sẽ giúp tín dụng tăng lên rất nhanh.
Xin cảm ơn ông.
Trần Hương thực hiện (Thời báo Ngân hàng)