Bài dự thi viết "Thái Bình Dương trong tôi": Những bài học giá trị từ Chủ tịch

Do đặc thù công việc, tôi có cơ hội làm việc trực tiếp với ông Phan Văn Quý Chủ tịch Hội đồng Quản trị của Tập đoàn Thái Bình Dương. Đây là một dịp vô cùng quý giá đối với cá nhân tôi khi được quan sát, học hỏi từ vị lãnh đạo cao nhất của một trong những Tập đoàn kinh tế tư nhân hàng đầu Việt Nam. Càng tiếp xúc, tôi càng nhận ra những triết lý kinh doanh và đối nhân xử thế của Chủ tịch Phan Văn Quý thật giản dị, gần gũi và đậm chất nhân văn.

1. “Thất bại là mẹ của thành công”

Trong các buổi giao lưu đối ngoại, trước khi giới thiệu về Tập đoàn, câu chuyện thất bại trong quá khứ luôn được Chủ tịch Phan Văn Quý kể cho quan khách với tâm trạng sâu lắng, như đang tâm sự với những người bạn. Chủ tịch luôn nhìn thẳng vào những thất bại của hai lần khởi nghiệp xương máu để rút kinh nghiệm và cải thiện cho những công việc, dự án tiếp theo được khởi sắc hơn. Đối với văn hóa Á Đông vốn coi trọng việc “đẹp khoe - xấu che” thì việc thừa nhận thất bại là một góc nhìn mang phong cách của phương Tây, nơi những giá trị của sự trung thực và bản chất vấn đề được công nhận và đánh giá cao. Kết quả là, tôi luôn nhìn thấy sự ngạc nhiên pha lẫn cảm phục trong ánh mắt của những vị khách sau khi nghe câu chuyện.  

Tinh thần dám thất bại đó còn thể hiện ở khía cạnh khi xảy ra sai sót, Chủ tịch không ngại nhận lỗi về mình. Tôi từng chứng kiến Chủ tịch chân thành xin lỗi một cán bộ trước ban lãnh đạo chỉ vì đã “trách oan” vị cán bộ trong một cuộc thảo luận về công việc trước đó.

2. Tầm nhìn bao quát và sự tỉ mỉ trong công việc

Chủ tịch luôn khuyến khích các cán bộ, nhân viên Tập đoàn “xem xét mọi việc dưới góc nhìn tổng thể” trong tất cả các hoạt động, công việc hay xử lý vấn đề. Điều đó cũng tương tự như trước khi leo núi, người leo núi chuyên nghiệp thường chọn nơi có tầm nhìn bao quát quả núi đó, xem bản đồ tổng quan địa hình, sau đó mới có thể đánh dấu mục tiêu, vạch ra các lộ trình thích hợp. Nếu chỉ đứng gần chân núi với tầm nhìn hạn hẹp ngay từ đầu, ta vừa không cảm nhận được vẻ đẹp hùng vĩ của quả núi, vừa dẫn đến kết cục đi bừa, đi lạc mà thôi.

Tầm nhìn tổng quát và sự tỉ mỉ nghe thì có vẻ trái ngược nhưng trên thực tế lại không hề xung đột. Hai yếu tố này nếu áp dụng vào các giai đoạn khác nhau sẽ bổ khuyết cho nhau để giải quyết trọn vẹn một vấn đề. Khi đi sâu vào giải quyết các khía cạnh của công việc, sự tỉ mỉ và đảm bảo chất lượng đầu ra là điều Chủ tịch yêu cầu ở mỗi cán bộ nhân viên (CBNV). Nếu các sản phẩm đầu ra không được chuẩn bị kĩ, không có nghiên cứu, so sánh hoặc chỉ trình bày những giải pháp chủ quan, một chiều, Chủ tịch đều nhận ra ngay và nhận xét chi tiết để kịp thời cải thiện. Thậm chí, khi các CBNV “bó tay” đi vào thế bí, Chủ tịch đã kịp thời “chữa cháy” bằng một giải pháp có sẵn từ lúc nào.

Có lẽ, chính những kinh nghiệm thời chiến, khi người lính phải sử dụng nguồn lực hạn chế để đối đầu với những vấn đề sống còn đã rèn luyện nên sự quan sát sắc bén, sự cẩn thận, tỉ mỉ và tư duy chuẩn bị sẵn sàng ứng phó với khó khăn của Chủ tịch.

3. “Thương trường chưa chắc đã phải là chiến trường”

Tôi còn nhớ trong một buổi họp, Chủ tịch có bàn về câu “Thương trường là chiến trường”, chú tâm tư “sao ta không biến thương trường - chiến trường thành nơi mọi người đều được hưởng lợi”. Triết lý kinh doanh của Chủ tịch mang một tinh thần hòa hợp đầy nhân văn và sâu sắc: trong việc kinh doanh hai bên bình đẳng, tương trợ lẫn nhau, cùng chia sẻ lợi ích, lợi nhuận để đem lại các mối quan hệ bền vững. Cụ thể, Chủ tịch luôn nhắc CBNV phải đảm bảo cho các đối tác, các nhà thầu phụ, người dân ở những địa phương thuộc phạm vi dự án đạt được quyền lợi họ đáng được hưởng. Trong kinh doanh phải giữ gìn sự “Uy tín” - đã hứa thì phải giữ lời, nhà thầu phải được thanh toán tiền công đầy đủ, đúng hạn, dự án cam kết đúng tiến độ với chủ đầu tư. Các dự án Tập đoàn thực hiện đều mang tính vững bền và dài hạn, thậm chí thời gian hồi vốn lâu nhưng Chủ tịch vẫn chấp nhận đầu tư, tất cả vì lợi ích chung của cộng đồng và các bên tham gia. Tất cả những điều đó được một vị lãnh đạo của Công ty đối tác phát biểu: “Ban đầu, tôi tới làm việc với Tập đoàn Thái Bình Dương trên cương vị đối tác, nhưng hôm nay tôi ngồi đây với tư cách một người bạn”.

4. Một thoáng nhìn giản dị về cuộc sống

Vào năm 2019, nhân dịp kỷ niệm 70 năm ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam, Tập đoàn vinh dự đón đoàn tướng lĩnh Nghệ An về giao lưu, gặp mặt tại phòng truyền thống. Trong không khí gặp gỡ đầm ấm, một vị tướng lĩnh hướng về bức ảnh đen trắng “Một thoáng Trường Sơn” mà Chủ tịch rất trân trọng, hỏi: “Tôi nhận thấy phòng truyền thống của Tập đoàn anh có những bức ảnh thương trường, nghị trường rất đẹp, anh từng là một người lính, vậy tại sao không trưng bày thêm những hình ảnh chiến trường, mà chỉ treo bức ảnh giản dị thế này?”. Câu hỏi của vị cán bộ như đưa Chủ tịch Phan Văn Quý trở về quá khứ, chú bồi hồi chia sẻ: “Năm 1971, tôi mới được vào chiến trường Trường Sơn lần đầu. Trước mắt “lính mới” như tôi là một quang cảnh tang thương, rừng cây trơ trụi, mặt đất lồi lõm hố bom... Tôi đã tự xác định nếu tuần này mình không chết thì tuần sau cũng sẽ chết. Mải mê với suy nghĩ đó, tôi bỗng nhận ra rằng những bậc cha anh đi trước đã sống và chiến đấu ở chiến trường khốc liệt, giữa ranh giới sinh tử như thế này trong bao nhiêu năm liền. Việc mình vào chiến trường chỉ là “một thoáng” so với những gian lao mà các bậc cha anh trải qua mà thôi”. Các vị tướng lĩnh như trầm lại, dường như mỗi người đang tâm tư liên tưởng về một thời chiến tranh ác liệt từng trải qua.

Chủ tịch luôn như vậy, các câu chuyện của chú kể chú luôn coi những thành quả đạt được, những hy sinh của bản thân là thứ yếu, không màu mè phô trương, tất cả chỉ như bức tranh đen trắng giản dị “Một thoáng Trường Sơn” vậy.

5. Sự khác biệt trong những đóng góp xã hội

Tư duy làm công tác xã hội - từ thiện của Chủ tịch Phan Văn Quý có một sự khác biệt ở tầm nhìn lâu dài và cách làm khoa học. Chủ tịch cho rằng phải tạo ra được một mô hình bền vững và có hiệu quả lâu dài chứ không nhất thiết chỉ cung cấp vật chất tới đối tượng nhận. Với quan niệm “tặng cần câu hơn là cho con cá”, Tập đoàn đã triển khai những mô hình đầu tư vào các giá trị như giáo dục, tri thức, tài trợ chuyên sâu - những sản phẩm dài hạn hơn là những giải pháp vật chất nhất thời. Những mô hình này đều có pháp nhân, quản lý và bài bản, với sức mạnh nội tại có thể tự hoạt động và còn vận động thêm được sự tham gia của đông đảo các thành phần xã hội. Đến nay, cả ba tổ chức mà Tập đoàn Thái Bình Dương là thành viên sáng lập là Hội Hỗ trợ Gia đình Liệt Sĩ Việt Nam, Quỹ Phòng chống Thiên Tai và Quỹ Tâm Tài Nghệ An đã và đang hoạt động hiệu quả. Trong đó, đều ghi nhận một phần không nhỏ những đóng góp của Chủ tịch Phan Văn Quý từ ý tưởng, cương lĩnh, cách thức hoạt động, hướng tới giá trị lâu dài vì sự phát triển của xã hội.

Thời gian của cuộc đời là hữu hạn, nếu ta học hỏi trên tinh thần “miếng bọt biển”, thẩm thấu những cái hay cái đẹp của người thành công và góp phần lan tỏa nó, sẽ khiến cho quá trình trải nghiệm của cuộc sống mỗi người nhanh hơn, tròn đầy hơn. Chắc chắn, những bài học giá trị từ Chủ tịch còn nhiều, tôi sẽ vẫn tiếp tục tìm kiếm thêm nhiều “kho báu” hơn nữa.
 

Nguyễn Quang Tuấn
Trưởng phòng Truyền thông