Báo Giao thông - Phát triển cảng biển: Doanh nghiệp tư nhân nhập cuộc mạnh mẽ
Trong bức tranh cảng biển Việt Nam sau 2 thập kỷ quy hoạch, sự nhập cuộc của doanh nghiệp tư nhân đang tạo nên những điểm sáng rất đáng chú ý.
Doanh nghiệp trong nước đầu tư và xây dựng cảng biển
Theo ông Hồ Kim Lân, Tổng Thư ký Hiệp hội Cảng biển Việt Nam, làn sóng nhà đầu tư nước ngoài vào đầu tư cảng biển Việt Nam diễn ra trước cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008. Tuy nhiên, khủng hoảng kinh tế thế giới và hạ tầng giao thông kết nối phát triển không như mong đợi khiến sản lượng hàng không như dự tính.
Những năm gần đây, ngành cảng biển đã có sự tham gia tích cực của các doanh nghiệp trong nước ở cả lĩnh vực đầu tư và thi công xây dựng. Tiêu biểu như Liên danh Công ty cổ phần Tập đoàn Thái Bình Dương (Pacific Corporation) và Công ty cổ phần Tư vấn và Xây dựng Phú Xuân (Phú Xuân) đã vượt qua các nhà thầu Nhật Bản, Singapore… để triển khai xây dựng Cảng Nhà máy điện Vĩnh Tân 4 và Vĩnh Tân 4 mở rộng (tỉnh Bình Thuận).
Dựa trên trên thành công của hai dự án nói trên, Liên danh nhà thầu Pacific Corporation - Phú Xuân tiếp tục trúng thầu gói đầu tư xây dựng Cảng Nhà máy điện Vân Phong (tỉnh Khánh Hòa) trị giá khoảng 1.300 tỷ đồng được đầu tư bởi Tập đoàn Sumitomo (Nhật Bản). Đây cũng là một trong số ít các gói thầu hạ tầng giao thông với quy mô lớn do doanh nghiệp trong nước thi công xây dựng. Phú Xuân cũng là đơn vị đang thi công xây dựng dự án cảng nước sâu lớn nhất Việt Nam - Cái Mép Gemadept - Terminal Link (Gemalink) tại Bà Rịa - Vũng Tàu với giá trị hợp đồng hơn 1.400 tỷ đồng.
Ký kết hợp đồng Bến cảng Nhà máy Điện Vân Phong 1 giữa Tập đoàn Thái Bình Dương và Phú Xuân JSC
Ngày 10/7/2020 tới đây Liên danh Pacific - Phú Xuân sẽ tiến hành đóng cọc đại trà của Cảng Nhà máy Điện Vân Phong 1 với quy mô hơn 600 cọc ống thép đường kính 1m và hệ thống cầu dẫn dài 1,2km đỡ cho cho đường, băng tải vận chuyển nhiên liệu vào Nhà máy chiều rộng 12m. Trước đó, Liên danh đã thi công cơ bản hoàn thành hạng mục Kè bảo vệ bờ và Bến hạng nặng. Tổng chiều dài kè hơn 2.600m và được bảo vệ bởi khối phủ Rakuna 4. Đây là cải tiến thiết kế được Chủ đầu tư đánh giá rất cao so với giải pháp của nhiều nhà thầu có tiếng khác cả trong và ngoài nước cùng tham gia đấu thầu.
Các hạng mục thi công trên đều được triển khai trong điều kiện cảng biển hở phức tạp, phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết. Để thi công các hạng mục này, đòi hỏi phải huy động nhân lực và thiết bị thi công lớn với yêu cầu chính xác cao, tiến độ thi công nhanh.
Tập đoàn Thái Bình Dương và Công ty Phú Xuân thi công xây dựng Bến Cảng Nhà máy Điện Vân Phong, tỉnh Khánh Hòa
Trước đó, Cảng Quốc tế Vĩnh Tân do Công ty cổ phần Cảng Quốc tế Vĩnh Tân (đơn vị thành viên của Tập đoàn Thái Bình Dương) là chủ đầu tư cũng do Phú Xuân và Công ty Cổ phần Tư vấn Xây dựng công trình thủy (WACOSE) thi công xây dựng. Cảng Quốc tế Vĩnh Tân có tổng diện tích khoảng 160ha, được thiết kế gồm 1 bến 3.000DWT, 2 bến 50.000DWT và 1 bến 70.000DWT, công suất 8 triệu tấn/năm. Đây cũng là một trong những cảng biển nước sâu đầu tiên ở nước ta do một doanh nghiệp tư nhân trong nước đầu tư, khai thác với số vốn trên 2.000 tỷ đồng.
Cảng Quốc tế Vĩnh Tân do Công ty cổ phần Cảng Quốc tế Vĩnh Tân đầu tư, nhà thầu Phú Xuân JSC thi công xây dựng
Ông Phan Lê Hoàng - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Cảng Quốc tế Vĩnh Tân cho biết: “Trước khi xây dựng, chúng tôi đã nghiên cứu, khảo sát một số cảng trong nước và quốc tế để vận dụng các biện pháp thi công và công nghệ khai thác hiện đại nhất. Với hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ đầy đủ và đồng bộ, cùng đội ngũ nhân sự chuyên nghiệp, chúng tôi cam kết sẽ đáp ứng tốt nhất nhu cầu của các doanh nghiệp cũng như người dân có nhu cầu xuất nhập khẩu hàng hoá qua cảng của chúng tôi.”.
Cảng Quốc tế Vĩnh Tân chính thức khánh thành tháng 4/2020. Chỉ sau hơn 1 năm, Cảng đã đón nhiều tàu quốc tế nhập khẩu thiết bị, hàng siêu trường, siêu trọng và tàu quốc tế hàng xuất Ilmenite đi châu Âu. Hiện đây cũng là cảng biển phù hợp nhất để tiếp nhận thiết bị cho các dự án công nghiệp của khu vực tỉnh Bình Thuận và phía Nam Ninh Thuận. Điều này đã khẳng định vị trí quan trọng của Cảng Quốc tế Vĩnh Tân và sự chuyên nghiệp trong chuỗi cung ứng dịch vụ logistic trong khu vực kinh tế trọng điểm miền Trung.
Theo Cục Hàng hải Việt Nam, tính đến thời điểm hiện tại, Việt Nam có 272 bến cảng, tổng công suất trên 550 triệu tấn/năm. Bên cạnh các cảng biển do đơn vị Nhà nước sở hữu, nhiều đơn vị tư nhân cũng tham gia đầu tư vào lĩnh vực này. Đánh giá về vai trò của doanh nghiệp tư nhân, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhấn mạnh: “Chính phủ, chính quyền địa phương không xây dựng các chuỗi giá trị này mà vai trò, trách nhiệm thuộc về khối doanh nghiệp, tư nhân”.
Theo các chuyên gia kinh tế, rất cần kêu gọi các doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư cảng biển. Điều nay cũng phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế nói chung: lấy kinh tế Nhà nước làm trung tâm, làm cánh kéo và mọi thành phần kinh tế đều bình đẳng để huy động nguồn lực cho đầu tư phát triển kinh tế xã hội của đất nước.
Ông Lê Thanh Vân - Ủy viên Thường trực Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội cho rằng: “Đầu tư cho cảng biển có độ phức tạp so với các hình thức giao thông khác như đường bộ, đường thủy vì còn tùy thuộc vào các yêu cầu kỹ thuật và điều kiện địa lý, dẫn đến độ phức tạp khác về thiết kế kỹ thuật, tỉ trọng đầu tư, suất đầu tư. Vì vậy phải đánh giá một cách toàn diện để có những chính sách thu hút nguồn lực này vào đầu tư cho cảng biển”.
Kết cấu hạ tầng hàng hải thời gian qua được đẩy mạnh, việc huy động nguồn vốn đầu tư ngoài ngân sách thông qua các chính sách như làm tốt công tác xúc tiến đầu tư, thể hiện bằng việc cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời về danh mục các dự án đầu tư thực hiện xã hội hóa; xây dựng trang web xúc tiến đầu tư...
Việc huy động các nguồn vốn xã hội hóa để đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng hàng hải là một nhiệm vụ cấp thiết nhằm thu hút nguồn vốn xã hội hóa chia sẻ gánh nặng ngân sách, đáp ứng đòi hỏi về đầu tư kết cấu hạ tầng ngành Hàng hải, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn hiện nay.
Theo Báo Giao thông