Nhà thơ Trần Đăng Khoa: Lần đầu gặp Anh hùng Phan Văn Quý
26/07/2019
Mới đây trên Báo Cựu chiến binh Việt Nam nhà thơ Trần Đăng Khoa đã có bài viết: “Lần đầu gặp Anh hùng Phan Văn Quý”. Đây là những cảm nhận của Thần đồng thơ Việt Nam qua những lần gặp gỡ AHLLVTND, Thương binh Phan Văn Quý, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Thái Bình Dương. Nhân dịp kỷ niệm Ngày thương binh - Liệt sỹ (27/7/2019), chúng tôi trân trọng giới thiệu bài viết này.
----------------------------------------------
Tôi vẫn còn nhớ cái khoảnh khắc lần đầu gặp Anh hùng LLVTND Phan Văn Quý. Cũng lâu rồi. Dễ có đến hơn chục năm. Khi đó tôi đang làm Giám đốc Kênh truyền hình VOV. Nhân kỷ niệm 50 năm ngày ra đời con đường Trường Sơn.
Hôm ấy, Kênh truyền hình VOV có làm một bộ phim tài liệu dài ba tập về cung đường huyền thoại này. Anh hùng lái xe Phan Văn Quý là một trong những nhân vật quan trọng của bộ phim. Nhưng Phan Văn Quý rất khiêm nhường. Anh không muốn mọi người nói nhiều về mình. Anh chỉ muốn nhường thời lượng của phim cho đồng đội anh, đặc biệt là những cán bộ cựu trào, những người lính đầu tiên đã khai mở con đường huyền thoại. Vì thế, trong phim, anh chỉ xuất hiện trong đám đông, mà cũng chỉ loáng thoáng không đầy một phút.
Ông Phan Văn Quý, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Thái Bình Dương nhận bằng khen của Thủ tướng tại Hội nghị điển hình tiên tiến toàn quốc lần thứ I nhân kỷ niệm 60 năm ngày mở đường Hồ Chí Minh – ngày Truyền thống Bộ đội Trường Sơn (19/5/1959 - 19/5/2019)
Khi ấy, trên các kênh truyền thông của ta lại đang cồn lên chuyện các cô gái khu vực đồng bằng sông Cửu Long lấy chồng nước ngoài. Nhiều gã Hàn Quốc, Đài Loan, Trung Quốc đâu phải các ông chủ hay những người giàu có gì, có lão già khọm, có kẻ mâng mâng, cả những người khuyết tật, những gã bợm trợn, chỉ có một chút tiền là đã có thể nghênh ngang sang Việt Nam chọn vợ.
Họ chọn vợ như chọn mua mớ rau. Nhiều cô gái con nhà lành, không có việc làm, bố mẹ lại nghèo, đã phải đem thân đến chốn chợ người, lột quần áo cho người ta xem cơ thể, da thịt, rồi tiếp theo là nhằng nhịt những gì giống như sự ngã giá. Thực chất, họ có khác gì cô Kiều, tự bán mình cứu cha mẹ. Mà có nhiều nhặn gì đâu. Chỉ 10 triệu, 15 triệu. Nhiều nhất cũng chỉ đến 30 triệu đồng, giúp bố mẹ trả một phần công nợ. Rồi ném thân vào cõi mịt mù mà không thể lường hết những hiểm họa gì đang chờ họ ở phía trước. Có người bị ngược đãi, bị hành hạ, đánh đập. Có người thành nô lệ tình dục cho cả mấy bố con trong nhà. Có người ức quá, nhục quá, phải nhảy lầu, chọn cái chết làm chốn thoát thân. Bao nhiêu thân gái là bấy nhiêu số phận.
Phan Văn Quý đau đớn lắm. Anh uất ức khi trả lời phỏng vấn của hai phóng viên nữ kênh truyền hình VOV ở chương trình Thời sự. Gặp tôi, anh hỏi ngay: "Có cách nào cứu được họ không hả đồng hương?"
Phan Văn Quý hay gọi tôi là “đồng hương”. Mặc dù, tôi ở Hải Dương, còn anh ở Yên Thành, Nghệ An. Đấy là hai vùng quê rất xa nhau và hoàn toàn khác biệt. Nhưng với anh, hình như cứ ai từng là lính thì đều là “đồng hương” cả.
Nhà thơ Trần Đăng Khoa (ngoài cùng bên phải) tham gia Chương trình Đêm thơ "Huyền thoại Trường Sơn", chương trình do Tập đoàn Thái Bình Dương kết hợp cùng Đài tiếng nói Việt Nam tổ chức
Còn đối với cánh lái xe Trường Sơn, nói như Phạm Tiến Duật, thi sĩ của Trường Sơn thì chỉ cần ăn chung với nhau một bữa cơm là đã thành ruột thịt rồi: “Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời/Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy”.
"Có cách nào cứu được họ không?"
Phan Văn Quý lại hỏi tôi. Tôi chưa biết xoay xở ra sao trước câu hỏi của anh thì anh đã phác ra ngay một kế hoạch. Anh sẽ thành lập một công ty may mặc, hay một nghề nào đó phù hợp với phụ nữ, để thu nhận các cô gái có hoàn cảnh khó khăn. Khi có công ăn việc làm, có đồng tiền thu nhập ổn định, họ sẽ chủ động và tự tin quyết định số phận của mình, không phải kiếm sống hay tìm hạnh phúc nơi quê người đất khách. Các cụ bảo rồi. Xảy nhà ra thất nghiệp. Khi đã xảy nhà rồi thì có được đồng tiền cũng đâu đã chắc chắn. Bởi đó dù tiền của mình cũng đâu đã phải của mình. Ngay cả tấm thân mình cũng chẳng được là của mình, khi mình lâm vào hoàn cảnh tha hương.
Phan Văn Quý là thế. Anh rất thông minh và nhanh nhạy. Một người đàn ông cứng rắn, dũng cảm, nhưng lại rất tinh tế và đa cảm. Cùng một vụ việc, ngay lập tức, anh có thể đưa ra rất nhiều phương án, rồi chọn phương án nào tốt nhất, khả thi nhất để thực hiện. Tuy nhiên, không phải việc nào anh cũng có thể làm được, nhất là khi người quyết định cuối cùng của công việc lại không phải là anh. Bởi nhiều người không muốn gò mình vào những việc cụ thể. Họ lại mong đổi đời bằng những cuộc viễn du. Họ muốn lên Thiên đường. Một Thiên đường không phải do mình tạo dựng xây đắp mà có sẵn ở một chốn bồng lai tiên cảnh nào đó. Cuộc sống bề bộn, ngổn ngang vẫn luôn tồn tại những quy luật nằm ngoài mọi quy luật. Và rồi nó cũng lại nằm ngoài mọi sự tính toán. Cho dù đó là sự tính toán rất thông minh, tỉnh táo của một người anh hùng.
Và sự thật đúng như thế. Sau khi tìm hiểu, khảo sát thực tiễn, Phan Văn Quý biết ý tưởng của mình rất khó thực thi. Anh cùng một số bậc lão thành và doanh nhân khác thành lập Quỹ Hỗ trợ phòng tránh thiên tai miền Trung (nay là Quỹ Cộng đồng phòng tránh thiên tai), Hội Hỗ trợ gia đình liệt sỹ Việt Nam và Quỹ Tâm Tài Nghệ An. Chỉ trong thời gian ngắn, Quỹ đã có hàng trăm tỷ đồng hỗ trợ người nghèo. Rồi anh làm công tác từ thiện. Mà làm lặng lẽ, âm thầm, như bản tính khiêm nhường, giản dị của anh. Và điều đó, thì không phải ai cũng biết.
Phan Văn Quý là thế. Anh rất thông minh và nhanh nhạy. Một người đàn ông cứng rắn, dũng cảm, nhưng lại rất tinh tế và đa cảm. Cùng một vụ việc, ngay lập tức, anh có thể đưa ra rất nhiều phương án, rồi chọn phương án nào tốt nhất, khả thi nhất để thực hiện. Tuy nhiên, không phải việc nào anh cũng có thể làm được, nhất là khi người quyết định cuối cùng của công việc lại không phải là anh. Bởi nhiều người không muốn gò mình vào những việc cụ thể. Họ lại mong đổi đời bằng những cuộc viễn du. Họ muốn lên Thiên đường. Một Thiên đường không phải do mình tạo dựng xây đắp mà có sẵn ở một chốn bồng lai tiên cảnh nào đó. Cuộc sống bề bộn, ngổn ngang vẫn luôn tồn tại những quy luật nằm ngoài mọi quy luật. Và rồi nó cũng lại nằm ngoài mọi sự tính toán. Cho dù đó là sự tính toán rất thông minh, tỉnh táo của một người anh hùng.
Và sự thật đúng như thế. Sau khi tìm hiểu, khảo sát thực tiễn, Phan Văn Quý biết ý tưởng của mình rất khó thực thi. Anh cùng một số bậc lão thành và doanh nhân khác thành lập Quỹ Hỗ trợ phòng tránh thiên tai miền Trung (nay là Quỹ Cộng đồng phòng tránh thiên tai), Hội Hỗ trợ gia đình liệt sỹ Việt Nam và Quỹ Tâm Tài Nghệ An. Chỉ trong thời gian ngắn, Quỹ đã có hàng trăm tỷ đồng hỗ trợ người nghèo. Rồi anh làm công tác từ thiện. Mà làm lặng lẽ, âm thầm, như bản tính khiêm nhường, giản dị của anh. Và điều đó, thì không phải ai cũng biết.
Ông Phan Văn Quý, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Thái Bình Dương, Phó Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ Cộng đồng phòng tránh thiên tai phát biểu khai mạc tại Lễ kỷ niệm 10 năm thành lập Quỹ (2009 - 2019)
Ông Phan Văn Quý (ngoài cùng bên phải) trao chứng nhận gen liệt sỹ cho thân nhân gia đình liệt sỹ tại Chương trình giao lưu nghệ thuật "Bài ca biên giới anh hùng" nhân kỷ niệm 72 năm ngày Thương binh, Liệt sỹ (27/7/1947 - 27/7/2019)
Nhiều lúc, tôi cứ nghĩ, không biết bí kíp nào đã làm nên Phan Văn Quý? Có lẽ là chất lính chăng? Người lính, đúng như Bác Hồ nói: “Thắng không kiêu. Bại không nản”.
Nhà thơ Trần Đăng Khoa
Tin mới nhất
• Báo QĐND: Xây dựng ngành xe máy - vận tải quân sự cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại (06/04/2026)
• Liên đoàn Lao động Thành phố Hà Nội tổ chức thành công Đại hội Công đoàn lần thứ XVIII (31/12/2025)
• Báo Nhân dân: Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam tổ chức Đại hội lần thứ IV, nhiệm kỳ 2025 - 2030 (25/12/2025)
• Báo Đại biểu nhân dân: Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Cuba Vũ Hải Hà chủ trì Hội nghị tổng kết công tác Hội Hữu nghị Việt Nam - Cuba (12/12/2025)
• Báo tin tức: Chiêu đãi kỷ niệm 65 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Cuba (03/12/2025)
Tin cũ hơn