Báo Doanh nghiệp và Hội nhập: Anh hùng Trường Sơn và cú “né bão” trên thương trường

Người anh hùng trẻ tuổi trên con đường huyền thoại

Phan Văn Quý sinh ra và lớn lên ở quê nghèo, vùng chiêm trũng của xã Nhân Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Năm 1971, cuộc kháng chiến chống Mỹ của nhân dân ta ngày càng trở lên ác liệt. Trong khí thế “cả nước ra trận” ngày ấy, Phan Văn Quý xung phong ra trận và được biên chế vào trung đoàn 559 khi vừa bước sang tuổi 18. Trên những cung đường của tuyến lửa Trường Sơn huyền thoại, chiến sỹ lái xe Phan Văn Quý đã bao lần đối diện với hiểm nguy để chở người, chở hàng tới điểm tập kết an toàn.

Kỷ niệm mà anh nhớ nhất là lần anh chuyển hàng vào phía trong, sau đó được lệnh chở thương binh ra. Lúc này, trời đã gần sáng, khi xe vừa vào cua tay áo ở trọng điểm Kolanhich thì bị máy bay địch phát hiện đuổi theo xe. Hàng loạt rốc két nổ chát chúa quanh xe. Khói lửa mù mịt. Quý bình tĩnh ngoặt xe vào đoạn đường tránh và dừng lại dấu xe trong lùm cây còn lơ thơ lá. Anh lao xuống cùng đồng chí phụ xe dìu thương binh xuống nơi ẩn nấp. Chuyến đi này anh đã bảo vệ an toàn cho 25 đồng chí thương binh. Bản thân anh bị thương vào đầu do trúng mảnh đạn của địch.

Người lính lái xe Trường Sơn Phan Văn Quý còn là tấm gương “yêu xe như con, quý xăng như máu” như lời Bác Hồ dạy. Anh đã có nhiều sáng kiến để gia cố xe như: dùng ke sắt thùng đạn, mảnh pháo sáng ốp vào đầu dầm của xe để khi va chạm xe đỡ bị xây xát, dùng thanh gỗ làm cần số để tránh nhảy số trong quá trình cơ động…Vì vậy, chiếc xe Zin 157 của anh qua nhiều năm sử dụng, lốp đã thay nhiều lần nhưng thân xe vẫn chuẩn và máy vẫn hoạt động tốt. Hiện nay, chiếc xe này đang được trưng bày tại Bảo tàng Hậu cần Quân đội nhân dân Việt Nam để giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.

Với thành tích đặc biệt xuất sắc trong công tác vận tải quân sự, ngày 10-6-1976, Phan Văn Quý được Chủ tịch nước phong tặng anh hiệu Anh hùng LLVTND. Khi đó anh mới 23 tuổi và là anh hùng trẻ tuổi nhất của Bộ đội Trường Sơn.

Hai lần thất bại và bước ngoặt trước cuộc khủng hoảng kinh tế.

Năm 1999, sau gần 30 năm trong quân ngũ và hơn 10 năm làm kinh tế trong quân đội¸ Phan Văn Quý nghỉ hưu và bắt đầu bước vào cuộc chiến mới: thương trường. Anh mạnh dạn lập công ty riêng. “Vốn nghề” của anh là mấy chiếc xe téc để chở xăng dầu cung cấp cho các đại lý. Ngày đó, dù đã có đường lối đổi mới nhưng việc ra đời một doanh nghiệp tư nhân còn khá hiếm. Công ty của Quý gặp khó khăn. Lý do đơn giản là vì các đơn vị cung ứng xăng dầu trả phí cho các cây xăng không ổn định nên các đại lý cũng ít thuê xe mà có thuê thì phí trả cũng thấp. Thu không bù chi, ghánh nợ ngày càng tăng, không còn cách nào khác, Quý phải vội vàng bán xe trả nợ và…giải thể công ty.

Thất bại lần đầu, không làm Quý chùn bước. Năm 2000, anh lại lập công ty, chuyên về xây dựng các công trình. Nhưng vồn nhỏ, tiềm lực hạn chế lại chưa có thương hiệu gì nên công ty của anh hoàn toàn bị lép vế và lu mờ trước các “anh quốc doanh”. Mọi người phải “ngồi chơi xơi nước” vì không có việc làm. Không lâu sau, doanh nghiệp bị phá sản.

Những hăm hở kinh doanh ban đầu của Phăn Văn Quý như bị dội gáo nước lạnh sau hai lần đổ vỡ. Bạn bè, đồng đội nghi ngại, can ngăn anh. Anh mất nhiều đêm không ngủ được. “Trong chiến tranh, đến cái chết mà mình và đồng đội còn không sợ. Giờ hoà bình rồi, lẽ nào lại chịu bó tay, quy hàng? Không! Bản chất người lính Cụ Hồ, lính Trường Sơn không cho phép mình như thế. Phải tiếp tục “chiến đấu””. Anh tự hứa với lòng mình như vậy.

Tháng 7 năm 2001, anh và một số bạn bè sáng lập Công ty cổ phần Tập đoàn Thái Bình Dương, chuyên về xây dựng và kinh doanh bất động sản. Từ bài học “xương máu” của hai lần thất bại trước, Quý nghiên cứu thật kỹ nhu cầu của thị trường và tập trung vào lĩnh vực đầu tư, kinh doanh bất động sản. Ban đầu, do chưa có nhiều dự án, Thái Bình Dương chấp nhận làm “thứ cấp” cho một công ty. Dần dà, tiềm lực và tên tuổi của doanh nghiệp được khẳng định, các đối tác tìm đến Thái Bình Dương với các dự án hàng trăm tỷ đồng ngày càng nhiều. Đáng kể như dự án khu đô thị Hà Phong, nhà cao tầng Trần Hưng Đạo, nhà biệt thự Hồ Tây…Ba năm sau, doanh nhân Phăn Văn Quý có một quyết định táo bạo: tham gia vào lĩnh vực tài chính, ngân hàng với việc mua lại gần 45% vốn điều lệ của Ngân hàng TMCP Thái Bình Dương. Tiếp đó, Thái Bình Dương thành lập Công ty chứng khoán để tham gia thị trường chứng khoán đang bùng nổ dữ dội.

Đang đà thắng lợi, đột nhiên Thái Bình Dương lại có một quyết đinh bất ngờ: bán luôn cả ngân hàng. Sau này anh tiết lộ “Theo dõi thị trường Châu Âu, đặc biệt là nước Anh, tôi thấy có những điều bất bình thường. Trong nước cũng bắt đầu có một số dấu hiệu bất ổn. Tôi bàn trong lãnh đạo và quyết định: “Bán”. Có thể coi quyết định này là bước ngoặt vì không lâu sau đó khủng hoảng kinh tế, tài chính thế giới ập vào Việt Nam. Nhiều ngân hàng đứng trước nguy cơ phá sản.

Có tiền, Thái Bình Dương vẫn chủ trương xây dựng thành một tập đoàn đa ngành. Ngoài bất động sản, doanh nghiệp này còn đầu tư vào một số lình vực. Như trong lĩnh vực tài chính, Thái Bình Dương đã mua cổ phần của Ngân hàng Đại Dương. Đầu tư vào công nghiệp, năm 2008, Thủ tướng đã giao cho Thái Bình Dương cùng với EVN và One Energy làm chủ đầu tư Dự án nhiệt điện Vĩnh Tân 3 (Bình Thuận) với công suất khoảng 2.000 MW. Gần đây, Thái Bình Dương cùng với tập đoàn của Anh Quốc và của Nhật Bản đã đầu tư nhà máy nhiệt điện Sơn Mỹ ( Bình Thuận)…

“Trước mỗi trận đánh, người chỉ huy phải dự kiến nhiều phương án tác chiến. Trong kinh doanh cũng vậy, để khi “đổ” phương án 1 còn có phương án 2,3… thay thế. Không nên “đặt hết trứng vào một giỏ” Chủ tịch Phan Văn Quý chia sẻ.

Tâm sự với chúng tôi, chủ tịch Phan Văn Quý còn tiết lộ nhiều dự án đang ấp ủ. Những dự án năng lượng, dự án giáo dục,,,đã và đang chờ đợi sự góp sức của Tập đoàn Thái Bình Dương và cá nhân anh. Phan Văn Quý tâm niệm “Trong kinh doanh, lợi nhuận không phải là tất cả và không phải lúc nào cũng là quan trong nhất. Ở đó doanh nghiệp, doanh nhân còn phải thể hiện thái độ, trách nhiệm với cộng đồng, với quê hương, đất nước. “Đời người chỉ sống có một lần. Phải sống sao cho khỏi xót xa, ân hận vì những năm tháng đã sống hoài, sống phí…”. Paven Corsaghin đã từng nói như vậy".