Phát triển kinh tế biển: Cần "Chọn mặt gửi vàng"

Bài 2: http://baodautu.vn: Kinh tế biển cần doanh nghiệp mạnh

Theo ông Phan Văn Quý, ủy viên Ủy ban Pháp luật của Quốc hội khóa XIII, để đạt mục tiêu đến năm 2020, kinh tế trên biển và ven biển đóng góp 53-55% GDP, điều tiên quyết là phải xây dựng cơ cấu kinh tế biển hợp lý, phát huy vai trò của những doanh nghiệp mạnh.

Ảnh: Đại biểu Quốc hội Phan Văn Quý đóng góp ý kiến vào Đề án tổng thể tái cấu trúc nền kinh tế    tại Kỳ họp thứ 3

Thưa ông, kinh tế biển được nhiều quốc gia có biển và cả không có biển rất quan tâm. Ông nhìn nhận thế nào về xu thế của lĩnh vực kinh tế này?

Thế kỷ XXI được coi là “Thế kỷ của biển và đại dương”. Sự bùng nổ dân số trên thế giới trong bối cảnh các nguồn tài nguyên thiên nhiên trên đất liền đang ngày càng cạn kiệt đã khiến không gian kinh tế truyền thống trở nên chật chội. Chính vì vậy, nhiều quốc gia đã hướng ra biển, đảo, để tìm kiếm, khai thác và đảm bảo các nhu cầu về nguyên liệu, năng lượng, thực phẩm và không gian sinh tồn mới trong tương lai. Nhiều nước trở thành cường quốc kinh tế nhờ có đóng góp to lớn từ nguồn lực của biển, như Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ…

Việt Nam không nằm ngoài xu thế đó. Để phát triển kinh tế, bảo vệ vững chắc chủ quyền, thì chúng ta phát triển kinh tế biển gắn liền với xây dựng quốc phòng - an ninh. Đây là một đòi hỏi tất yếu, khách quan.

Thưa ông, chúng ta có lợi thế gì để phát triển kinh tế biển và cần phải làm gì để khai thác được lợi thế từ biển?

Phải khẳng định rằng, trên thế giới không có nhiều quốc gia có lợi thế về tài nguyên biển như Việt Nam. Chúng ta có bờ biển dài hơn 3.200 km.

Mặc dù có lợi thế to lớn từ biển, nhưng quy mô kinh tế biển của nước ta chưa thực sự tương xứng với tiềm năng. Để phát triển kinh tế biển, tôi cho rằng, cần cơ cấu lại một cách hợp lý các yếu tố cấu thành của kinh tế biển, như cơ cấu vốn đầu tư, ngành nghề, vùng, miền… Một vấn đề quan trọng khác được đề cập trong Chiến lược Biển Việt Nam đến năm 2020 là phát triển kinh tế biển phải gắn với quốc phòng - an ninh.

Tôi cho rằng, đây là mối quan hệ biện chứng trong phát triển kinh tế biển. Chỉ có thể khai thác hiệu quả kinh tế biển khi giữ gìn được an ninh biển. Ngược lại, kinh tế biển phát triển sẽ tạo nguồn lực để củng cố, phát triển quốc phòng - an ninh.

Phát triển công nghiệp đóng tàu được coi là một trong những nhiệm vụ trước mắt của Chiến lược Biển Việt Nam đến năm 2020. Ông có kỳ vọng gì về tiềm năng ngành công nghiệp này?

Ngành công nghiệp đóng tàu của nước ta ra đời muộn so với lịch sử ngành đóng tàu thế giới. Chúng ta cũng có những khó khăn khách quan và chủ quan, như đất nước trải qua thời kỳ chiến tranh kéo dài, xuất phát điểm của nền kinh tế thấp. Những yếu tố đó đã ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của kinh tế biển nói chung và công nghiệp đóng tàu nói riêng. Tuy nhiên, không phải vì vậy mà chúng ta không có kỳ vọng về ngành công nghiệp này.

Bài học thực tiễn sinh động nhất mà chúng ta có thể nhìn rõ đó là sự phát triển vượt bậc của ngành công nghiệp đóng tàu của Hàn Quốc. Nhờ đầu tư có trọng điểm, đúng thế mạnh, ngành công nghiệp đóng tàu Hàn Quốc đã vươn lên dẫn đầu thế giới và chiếm tỷ trọng xuất khẩu cao nhất.

Trong một bài viết gần đây, ông cho rằng, cần san sẻ ngành công nghiệp đóng tàu cho doanh nghiệp quân đội. Ông có thể phân tích rõ hơn về vấn đề này?

Hiện nay quân đội có cả chục nhà máy, vừa đóng mới vừa bảo dưỡng kỹ thuật tàu thuyền các loại, đáp ứng được những đòi hỏi khắt khe về kỹ thuật, công nghệ của khách hàng trong và ngoài nước. Trong đó, các đơn vị có thương hiệu lớn trên thị trường, như : Công ty TNHH một thành viên Ba Son, Công ty TNHH một thành viên Sông Thu, Công ty đóng tàu Hồng Hà...

Các doanh nghiệp trên không chỉ đóng mới và sửa chữa được các tàu chiến với đòi hỏi khắt khe về kỹ thuật, công nghệ, mà còn đáp ứng được nhu cầu sản xuất, đóng mới, sửa chữa tàu thuyền của khách hàng trong và ngoài nước.

Tôi thấy rằng, nhiều doanh nghiệp trong quân đội có hệ thống quản trị tốt, chặt chẽ, khắc phục những bất cập nhanh chóng và hiệu quả. Nếu được lựa chọn và đầu tư hợp lý, các doanh nghiệp đóng tàu trong quân đội không chỉ đáp ứng nhu cầu đóng tàu quân sự với kỹ thuật, công nghệ cao, mà còn hoàn toàn có thể đáp ứng được một phần quan trọng nhu cầu của thị trường trong và ngoài nước. Điều này cũng phù hợp với định hướng phát triển kinh tế biển gắn liền với an ninh biển, đảo.

Xin cảm ơn ông!