Bài phát biểu về Đề án tổng thể tái cơ cấu kinh tế
Kính thưa Quốc hội.
Tôi nhất trí với “Đề án tổng thể tái cơ cấu kinh tế gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao hiệu quả, năng suất và năng lực cạnh tranh” do Chính phủ đưa ra và ý kiến của Ủy ban Kinh tế.
Trong 3 lĩnh vực ưu tiên là: tái cơ cấu thị trường tài chính với trọng tâm là tái cơ cấu hệ thống các ngân hàng thương mại và tổ chức tài chính; tái cơ cấu đầu tư mà trọng tâm là đầu tư công; và tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước (DNNN) mà trọng tâm là các tập đoàn, tổng công ty nhà nước; Tôi xin đề cập đến vấn đề tái cơ cấu DNNN, trong đó: 1) Tái cơ cấu DNNN trong lĩnh vực phát triển kinh tế biển; 2) Tái cơ cấu DNNN cần phải có Ban kiểm soát độc lập và thực quyền.
1. Tái cơ cấu DNNN trong lĩnh vực phát triển kinh tế biển:
Như chúng ta đã biết, nước ta là một quốc gia biển, biển của nước ta chứa đựng nhiều nguồn tài nguyên phong phú và đa dạng, cho phép chúng ta phát triển nhiều lĩnh vực kinh tế biển quan trọng.
Tại Nghị quyết số 09 ngày 09/02/2007 của Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về Chiến lược biển Việt Nam đã xác định: Đến năm 2020, phấn đấu đưa nước ta trở thành quốc gia mạnh về biển, làm giàu từ biển, góp phần quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, làm cho đất nước giàu mạnh. Trong đó, xây dựng và phát triển toàn diện các lĩnh vực, phấn đấu đến năm 2020, kinh tế trên biển và ven biển đóng góp khoảng 53-55% tổng GDP của cả nước...
Tuy là một quốc gia biển, song đến nay, chúng ta vẫn chưa thực sự dựa vào biển để phát triển đúng tiềm năng và thế mạnh. Theo đánh giá của một số chuyên gia, năng lực khai thác biển của Việt Nam chỉ bằng 1/7 Hàn Quốc, 1/94 của Nhật Bản. Trong khi Việt Nam có nhiều thuận lợi trong việc phát triển kinh tế biển.
Những năm qua, phát triển kinh tế biển đã bộc lộ một số mặt yếu kém; thiếu chiến lược phát triển tổng thể và liên kết chặt chẽ giữa các vùng, các ngành kinh tế, an ninh - quốc phòng. Đặc biệt, một vài doanh nghiệp được giao làm nhiệm vụ khai thác kinh tế biển đã bộc lộ nhiều yếu kém trong việc quản lý, để xảy ra những thất thoát tài sản của nhà nước, giảm năng lực cạnh tranh.
Từ mô hình thành công của Tập đoàn viễn thông quân đội Viettel, tôi nghĩ nếu mô hình này được áp dụng bằng cách san sẻ một phần nhiệm vụ của Vinashin cho các đơn vị đóng tàu của quân đội thì việc quản lý sẽ chặt chẽ hơn, các sản phẩm sẽ đáp ứng được yêu cầu của việc khai thác kinh tế biển. Do vậy, cần nên tập trung nguồn lực cho các đơn vị đóng tàu quân đội để họ xây dựng và phát triển thành những đơn vị đóng tàu từng bước hiện đại để phục vụ cho việc khai thác và bảo vệ nguồn tài nguyên biển đảo.
Đồng thời, để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế biển bền vững, theo tôi cần có cơ chế phối hợp liên ngành trong quản lý biển. Ngoài ra, chúng ta cần liên doanh với các tập đoàn nước ngoài để tận dụng nguồn lực và công nghệ hiện đại về khai thác biển. Có như vậy, mục tiêu “Việt Nam phải là một quốc gia mạnh về biển, giàu lên từ biển vào năm 2020” mới có khả năng thành hiện thực.
2. Tái cơ cấu DNNN cần phải có Ban kiểm soát độc lập và thực quyền:
Theo quy định hiện nay (Nghị định 101/2009/NĐ-CP), Ban kiểm soát tại các DNNN do HĐ thành viên thành lập, trưởng Ban kiểm soát là thành viên của HĐ thành viên, được HĐ thành viên phân công làm nhiệm vụ. Các thành viên của Ban kiểm soát do HĐ thành viên lựa chọn, bổ nhiệm, miễn nhiệm. Ban kiểm soát hoạt động theo quy chế của HĐ thành viên ban hành. Ban kiểm soát không được tiết lộ kết quả kiểm tra, giám sát khi chưa được sự cho phép của HĐ thành viên.
Những quy định trên cho thấy, Ban kiểm soát là đơn vị giúp việc cho HĐ thành viên, chịu sự chi phối của HĐ thành viên hơn là một đơn vị hoạt động độc lập và có quyền lực thực sự trong DNNN. Đây cũng là một trong những nguyên nhân để lý giải vì sao mà một số DNNN thua lỗ, tham nhũng, vi phạm pháp luật nhiều năm vẫn không bị phát hiện dẫn đến thiệt hại nghiêm trọng cho nền kinh tế.
Chính vì vậy, việc quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Ban kiểm soát trong DNNN đảm bảo là một đơn vị độc lập, thực quyền có ý nghĩa quan trọng, giúp cho tái cơ cấu DNNN được triển khai triệt để, và về lâu dài DNNN sẽ không bị lặp lại vết xe đổ của chính mình sau khi đã tái cơ cấu.
Tôi xin hết ý kiến. Xin cảm ơn Đoàn chủ tịch, cảm ơn Quốc hội.
Video: Đại biểu Quốc hội Phan Văn Quý đóng góp ý kiến xây dựng “Đề án tổng thể tái cơ cấu kinh tế gắn với
chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao hiệu quả, năng suất và năng lực cạnh tranh”
Video: Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh trả lời ý kiến đóng góp
của Đại biểu Quốc hội Phan Văn Quý về “Đề án tổng thể tái cơ cấu kinh tế gắn với chuyển đổi mô hình
tăng trưởng theo hướng nâng cao hiệu quả, năng suất và năng lực cạnh tranh”